VDS satın alırken doğru kararı veren şey RAM miktarı değil, dört sorunun cevabıdır: iş yükünüz tek çekirdek performansına mı yoksa çok çekirdeğe mi duyarlı, ziyaretçileriniz coğrafi olarak nerede, sunucuyu kim yönetecek ve verileriniz hangi ülkede durmak zorunda? Bu dört soruyu netleştirmeden yapılan alım, ya gereğinden pahalı ve boş duran bir sunucuyla ya da üç ay sonra taşınmak zorunda kalacağınız yetersiz bir pakete takılmakla sonuçlanır. Aşağıda satın alma öncesi kontrol etmeniz gerekenleri, doğru boyutlandırma yöntemini ve sözleşmede aradığınız maddeleri sırayla bulacaksınız.
Sunucu alımında en yaygın hata, fiyat listesine bakıp "ortalama bir şey" seçmektir. Doğru sıra tersidir: önce iş yükünüzü tanımlarsınız, sonra o iş yüküne uyan yapılandırmayı ararsınız.
Kendinize şu soruları sorun:
Bu cevaplar elinizdeyse paket seçimi mekanik bir işe dönüşür.
Bu, en çok yanlış anlaşılan konudur. "Daha çok çekirdek daha iyidir" her iş yükü için doğru değildir.
Tek çekirdek performansına duyarlı iş yükleri — Minecraft ve diğer oyun sunucuları, klasik PHP uygulamaları, çoğu WordPress kurulumu — işi tek bir çekirdekte yaptığı için yüksek frekanslı bir işlemciden belirgin fayda görür. Bu tür bir iş yükünde 8 çekirdekli eski nesil bir sunucu, 4 çekirdekli güncel nesil bir sunucudan daha yavaş kalabilir.
Çok çekirdekten fayda gören iş yükleri — birden fazla site barındırma, konteyner çalıştırma, video dönüştürme, paralel derleme — çekirdek sayısıyla doğrusal olarak hızlanır.
Karşılaştırma yaparken işlemcinin nesli ve frekansı sorulmalıdır. Örneğin AMD Ryzen 9 9950X, Zen 5 mimarisiyle 16 çekirdek / 32 iş parçacığı sunar; 4,3 GHz temel frekansta çalışır ve 5,7 GHz'e kadar yükselir. Böyle bir işlemciden bölünen bir VDS, hem tek çekirdek hem çok çekirdek tarafında güçlüdür.
RAM, tükendiğinde sistemin çökmesine veya swap'a düşüp aşırı yavaşlamasına yol açtığı için cimrilik yapılacak yer değildir. Kaba bir başlangıç ölçeği:
Kullanım oranınız sürekli %80'in üzerindeyse büyüme zamanı gelmiştir.
Disk tarafında ilk soru "kaç GB" değil, "hangi teknoloji" olmalıdır. NVMe M.2 SSD, SATA SSD'ye göre kat kat daha yüksek IOPS sağlar ve fark en çok veritabanı yoğun uygulamalarda hissedilir. Kapasite hesabında ise işletim sistemi, uygulama, veritabanı, log dosyaları ve yerel yedekler için toplam ihtiyacınızın üzerine en az %30 pay bırakın.
Sunucu lokasyonu genellikle yalnızca gecikme meselesi sanılır. Türkiye'deki bir kitleye hizmet veriyorsanız İstanbul lokasyonu, yurt dışına göre her istekte 40–60 ms kazandırır — oyun ve ses sunucularında pazarlık konusu bile olmayan bir fark.
Ancak lokasyonun ikinci ve daha az konuşulan boyutu hukukidir. Kişisel veri işleyen bir hizmet çalıştırıyorsanız ve sunucunuz yurt dışındaysa, bu bir yurt dışına veri aktarımı sayılır. KVKK bunu üç yolla mümkün kılar: Kurulun yeterlilik kararı verdiği bir ülkeye aktarım, uygun güvenceler (standart sözleşme, bağlayıcı şirket kuralları, Kurul onaylı taahhütname) veya sınırlı istisnalar.
Pratikte en yaygın yol standart sözleşmedir ve burada gözden kaçan bir yükümlülük vardır: imzalanan standart sözleşmenin, imza tarihinden itibaren 5 iş günü içinde Kurula bildirilmesi gerekir. Bildirim yükümlülüğünün ihlali idari para cezasına tabidir. Bulut sistemleri, e-posta sunucuları ve SaaS araçlarıyla yapılan aktarımlar da bu kapsamdadır.
Türkiye'de barındırma bu zinciri baştan ortadan kaldırır. Ayrıca 5651 sayılı kanun kapsamında yer sağlayıcıların trafik bilgilerini altı ay saklama yükümlülüğü bulunur; yurt içi bir sağlayıcıyla çalışmak bu uyumu ve talep hâlinde bilgi teminini pratik olarak kolaylaştırır.
Bu bölüm genel bilgilendirmedir. Kendi veri işleme faaliyetinizin hangi yükümlülükleri doğurduğu konusunda bir hukuk danışmanına başvurun.
Bu, teknik olmayan alıcıların en sık atladığı karardır. Yönetimsiz (unmanaged) bir VDS'te sağlayıcı size çalışır durumda bir sunucu ve ağ verir; işletim sistemi güncellemeleri, güvenlik duvarı, yedekleme, panel kurulumu ve uygulama sorunları size aittir.
Sistem yönetimi deneyiminiz yoksa üç seçeneğiniz var: bir panel kurup öğrenerek ilerlemek, düzenli olarak dışarıdan sistem yönetimi desteği almak, ya da paylaşımlı hosting veya bayi hosting gibi yönetim yükü olmayan bir ürüne geçmek. Bu üçünün maliyetini karşılaştırmadan yalnızca sunucu fiyatına bakmak yanıltıcıdır.
VDS ile VPS arasındaki kaynak tahsisi farkını ve hangi iş yükünde hangisinin gerektiğini ayrıntılı olarak VDS ile VPS arasındaki fark yazımızda ele aldık.
Bir sağlayıcıyı değerlendirirken şu soruların cevabını yazılı olarak alın:
Uptime yüzdeleri pazarlama metinlerinde birbirine yakın görünür ama pratikte çok farklı sürelere karşılık gelir. Aylık izin verilen kesinti süreleri şöyledir:
Yüzdeden daha önemli olan iki nokta var: taahhüdün neyi kapsadığı (yalnızca ağ mı, donanım da dahil mi, planlı bakım hariç mi) ve ihlal hâlinde ne olduğu. Karşılığı olmayan bir uptime yüzdesi sözleşmede yalnızca bir cümledir.
Sunucu maliyeti yalnızca aylık etiket fiyatı değildir. Toplam maliyeti hesaplarken şunları da ekleyin:
İlk ay indirimli, sonraki aylar yüksek fiyatlandırmalara dikkat edin; yıllık toplam maliyeti hesaplayarak karşılaştırın. Yıllık ödeme genellikle belirgin bir indirim sağlar, ancak sağlayıcıyı denemeden uzun taahhüde girmemek daha sağlıklıdır.
Sunucu teslim edildiği anda halka açık internete bağlıdır ve otomatik tarama botları dakikalar içinde kapınızı çalar. İlk gün yapılacaklar:
Ayrıntılı kontrol listesi için yeni VDS kurulumunda sunucu güvenliği için ilk 10 adım yazımızı, DNS tarafı için DNS kayıtları rehberimizi takip edebilirsiniz. Taşıma yapıyorsanız DNS TTL değerini bir gün önceden düşürmeyi unutmayın.
Nubitro'nun VDS ailesi AMD Ryzen 9 9950X işlemciler üzerinde, Türkiye / İstanbul lokasyonunda çalışır. Kaynaklar fiziksel bölümlendirme ile tanımlandığı için CPU ve RAM tahsisi sunucuya sabittir; komşu yoğunluğuna bağlı dalgalanma yaşanmaz.
Yapılandırmalar 2 çekirdek / 4 GB RAM / 40 GB NVMe M.2 SSD seviyesinden başlar ve 12 çekirdek / 64 GB RAM / 180 GB NVMe'ye kadar çıkar; arada 6, 8, 10, 12, 16, 24 ve 32 GB RAM basamakları bulunur. Tüm paketlerde 1 Gbps sınırsız trafik ve altyapı genelinde 200 Tbps üzeri DDoS koruması standarttır. DDoS kapasitesi rakamlarının pratikte ne anlama geldiğini DDoS koruma kapasitesi rehberimizde ayrıntılı anlattık.
Güncel yapılandırma ve fiyatlar için Ryzen VDS sunucu sayfasını inceleyebilir, sanallaştırmanın yeterli gelmediği yükler için fiziksel sunucu seçeneklerine geçebilirsiniz.
Evet, doğru yaklaşım budur. Gereğinden büyük bir sunucuyla başlamak parayı boşa harcar. Önemli olan sağlayıcının yükseltmeyi nasıl yaptığını satın almadan önce sormaktır: kaynak artışı yerinde yapılabiliyorsa büyüme sorunsuzdur, her yükseltmede yeni sunucuya taşınmak gerekiyorsa planlamanız değişir.
Küçük-orta bir web sitesi veya geliştirme ortamı için 4 GB, orta ölçekli WordPress/WooCommerce veya küçük bir oyun sunucusu için 8 GB, trafikli e-ticaret için 16 GB makul başlangıçlardır. Kullanım sürekli %80'in üzerindeyse bir üst basamağa geçin.
Üç sebep: Türkiye'deki ziyaretçiler için 40–60 ms gecikme avantajı, kişisel veri işliyorsanız yurt dışına aktarım yükümlülüklerinin doğmaması ve destek ile faturalandırmanın yerel olması. Kitleniz tamamen yurt dışındaysa ve kişisel veri işlemiyorsanız yurt dışı lokasyon makul olabilir.
Linux'ta top komutunu çalıştırıp CPU satırındaki %st (steal time) değerine bakın. Yoğun saatlerde sürekli %10'un üzerindeyse fiziksel sunucu aşırı yüklüdür. Gerçek anlamda rezerve kaynakta bu değer sıfıra yakın kalır.
Evet. Sağlayıcı yedeği altyapı arızalarına karşıdır; sizin yanlışlıkla sildiğiniz bir veritabanına veya bir uygulama hatasına karşı kendi kopyanız olmalıdır. Kritik veriyi tek bir yedek noktasına bağlamayın.
En büyük VDS paketini de sürekli doldurmaya başladıysanız, GPU veya özel donanım gerekiyorsa ya da uyumluluk gerekçesiyle donanımın tek kiracılı olması şartsa fiziksel sunucu zamanı gelmiştir.