.com.tr Alan Adı Nasıl Alınır? Güncel Belge Kuralları

.com.tr alan adı almak için artık vergi levhası, ticaret sicil gazetesi ya da marka tescil belgesi göstermeniz gerekmiyor — 14 Eylül 2022'den beri com.tr, net.tr ve org.tr uzantıları "ilk gelen ilk alır" kuralıyla belgesiz tahsis ediliyor. İnternette hâlâ dolaşan "com.tr için gerekli belgeler" listelerinin neredeyse tamamı bu tarihten önce yazıldı ve bugün geçerli değil. Bu rehberde .com.tr alma sürecini güncel kurallarla adım adım anlatıyor, hangi .tr uzantılarının hâlâ belge istediğini resmî listeyle veriyor ve başvuru öncesi bilmeniz gereken süre, yenileme ve uyuşmazlık kurallarını açıklıyoruz.

Neyin değiştiğini anlamak: TRABİS öncesi ve sonrası

Türkiye'de .tr uzantılı alan adları 20 yılı aşkın süre boyunca ODTÜ bünyesindeki nic.tr tarafından yönetildi ve com.tr almak için başvuru sahibinin ticaret unvanıyla alan adının birebir örtüştüğünü kanıtlaması gerekiyordu. Süreç günler, bazen haftalar sürerdi.

14 Eylül 2022'de yönetim BTK tarafından işletilen TRABİS'e (".tr Ağ Bilgi Sistemi") geçti. Aynı tarihte com.tr, net.tr ve org.tr için belge zorunluluğu kaldırıldı ve bu uzantılar diğer alan adları gibi ilk gelen ilk alır kuralına bağlandı.

Önemli bir ayrıntı: daha önce belgeyle tahsis edilmiş alan adları statüsünü korudu. Yani birinin elindeki com.tr'yi "belge şartı kalktı" diye alamazsınız — o alan adı hâlâ sahibinindir. Değişen tek şey, boştaki alan adlarının nasıl tahsis edildiğidir.

Hangi .tr uzantıları hâlâ belge istiyor?

TRABİS'in resmî listesine göre belge istenen uzantılar ve karşılık gelen belgeler şunlar:

• av.tr: Avukat olduğunu gösteren güncel belge veya baro onaylı noter tasdikli eşdeğeri.
• dr.tr: Noter onaylı tıp diploması veya mezuniyet belgesi.
• edu.tr: Kurumun yetkili temsilcisince imzalanmış talep yazısı.
• k12.tr: Talep yazısı ve kamu dışı kurumlar için kuruluş izni.
• gov.tr: Yetkili kamu makamınca imzalanmış resmî talep yazısı.
• bel.tr: Yetkili belediye görevlisince imzalanmış resmî talep yazısı.
• pol.tr: Yetkili emniyet birimi amirinden resmî talep yazısı.
• tsk.tr: Genelkurmay'ın yetkili biriminden resmî talep yazısı.
• kep.tr: Kayıtlı elektronik posta hizmeti için imza yetkisini kanıtlayan belge.

Bu listede olmayan uzantılar — com.tr, net.tr, org.tr ve ayrıca web.tr, gen.tr, biz.tr, info.tr, tv.tr, name.tr — belgesiz alınır. Yani ticari bir proje için ihtiyacınız olan uzantı büyük ihtimalle belge istemiyor.

.com.tr almak için adım adım süreç

Süreç artık sıradan bir .com almaktan çok farklı değil:

• 1. Müsaitliği sorgulayın. İstediğiniz adı bir kayıt kuruluşunun sorgulama ekranından kontrol edin. Boşsa doğrudan alabilirsiniz.
• 2. Bir kayıt kuruluşu seçin. TRABİS'e doğrudan başvuru yapılmaz; işlem mutlaka BTK tarafından yetkilendirilmiş bir kayıt kuruluşu üzerinden yürür.
• 3. Başvuru bilgilerini girin. Alan adı sahibi olarak gerçek kişi ya da tüzel kişi bilgilerinizi doldurun. Bu bilgiler WHOIS kaydına işlenir, bu yüzden doğru girin.
• 4. Süreyi seçin. Tahsis en az bir, en fazla beş yıl olabilir.
• 5. Ödemeyi tamamlayın. Belgesiz uzantılarda tahsis genelde dakikalar içinde tamamlanır.
• 6. DNS'i yönlendirin. Alan adı elinize geçtikten sonra isim sunucularını hosting sağlayıcınıza yönlendirin.

Alan adını aldıktan sonra DNS tarafında ne yapacağınızdan emin değilseniz DNS kayıtları rehberimiz A, CNAME, MX ve TXT kayıtlarını tek tek açıklıyor.

Sorgulama adımında küçük bir ayrıntı çok zaman kazandırır: aklınızdaki ismin yalnızca birebir halini değil, yaygın yazım varyasyonlarını da kontrol edin. Türkçe karakter içeren markalarda hem "ş/s" hem "ı/i" varyantı, ayrıca tire'li ve tiresiz yazımlar ayrı alan adlarıdır. Asıl adınızı aldıktan sonra en yakın iki varyantı da almak, hem yazım hatası yapan ziyaretçiyi size getirir hem de birinin benzer adla sizin izleyicinize yerleşmesini engeller.

Tahsis süresi, yenileme ve hak kaybı

Alan adı mülk değil, süreli bir tahsistir. Kuralları bilmemek en sık yaşanan kayıp sebebidir:

• Süre: Tek seferde en az 1, en fazla 5 yıl. Yenilemede de toplam süre 5 yılı aşamaz.
• Bildirim: Kayıt kuruluşu, sürenin bitimine en az üç ay kala sahibine asgari e-posta yoluyla bildirim yapmak zorundadır.
• Yenileme penceresi: Bu üç aylık süre, yenilemeniz için tanınan asıl penceredir.
• Süre dolarsa: Yenilenmeyen alan adı yeniden tahsise açılır ve ilk gelen ilk alır kuralına döner.

Pratik öneri: bildirim e-postasının ulaşacağı adresi kurumsal ve aktif bir adres yapın. Alan adı kayıplarının büyük kısmı, artık kimsenin okumadığı eski bir e-posta hesabına gönderilen yenileme uyarısından kaynaklanır. WHOIS bilgilerinizi gizlemiş olsanız bile, kayıt kuruluşunun elindeki iletişim adresi güncel kalmalıdır.

Otomatik yenilemeyi açmak da bu riski büyük ölçüde kapatır, ama tek başına yeterli değildir: kayıtlı kartınızın son kullanma tarihi geçtiğinde otomatik yenileme sessizce başarısız olur. Yılda bir kez, tercihen alan adının yıl dönümünden birkaç ay önce, hem kayıtlı ödeme yönteminizi hem de iletişim e-postanızı kontrol edin. Bu iki dakikalık kontrol, kurumsal bir alan adını kaybetmenin yanında hiçbir maliyet değildir.

Uyuşmazlık çıkarsa: UÇHS

Birinin markanızı .com.tr olarak aldığını fark ederseniz doğrudan mahkemeye gitmek zorunda değilsiniz. TRABİS ile birlikte Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcıları (UÇHS) mekanizması devreye girdi.

UÇHS, marka hakkına tecavüz, yetkisiz kayıt ve kötü niyetli tescil iddialarını ele alan alternatif bir çözüm yoludur; mahkemeye göre daha hızlı işler, konusunda uzman hakemler tarafından yürütülür ve maliyeti daha düşüktür. Belgesiz döneme geçilmesiyle birlikte bu mekanizmanın önemi arttı: artık kimse "belgesi vardı, demek ki hak sahibi" diyemeyeceği için, hak iddiaları bu yolla çözülüyor.

Bunun pratik sonucu şu: markanız varsa .com.tr'yi beklemeden alın. Belgesiz dönemde bir alan adını sizden önce almak hiç olmadığı kadar kolay ve sonradan geri almak, önceden almaktan her zaman daha pahalıdır.

.com.tr mi, .com mu, düz .tr mi?

Üçü farklı işlere yarar ve çoğu proje için doğru cevap "ikisini birden" olur:

• .com.tr: Hedef kitleniz Türkiye'deyse güçlü bir yerellik sinyali verir. Kurumsal güven algısı yüksektir; özellikle KOBİ ve e-ticarette ziyaretçi "Türkiye'de kayıtlı bir işletme" olarak okur.
• .com: Uluslararası tanınırlık ve yeniden satış değeri en yüksek uzantıdır. Yurt dışına açılma ihtimaliniz varsa bunu da almanız gerekir.
• Düz .tr: İkinci seviye .tr tahsisleri kademeli olarak açıldı; kısa ve prestijli olduğu için rekabet yüksektir.

Bu üçü arasında seçim yaparken hedef kitlenizin nerede olduğu belirleyicidir. Yalnızca Türkiye'ye satış yapan bir e-ticaret sitesi için .com.tr, arama sonuçlarında ve kullanıcı algısında .com'dan geri kalmaz; hatta yerel güven açısından öne geçebilir. Ama yazılım, oyun veya içerik gibi sınırları doğal olarak aşan bir işte .com asıl adres olmalıdır, çünkü yurt dışındaki bir kullanıcı için .com.tr uzantısı "bu bana göre değil" sinyali verebilir.

Pratik strateji: markanızın hem .com hem .com.tr sürümünü alın, birini asıl site olarak kullanın, diğerini ona yönlendirin. Yıllık maliyet farkı, markanızın benzer bir adla karışmasının maliyetinin yanında önemsizdir. Hangi uzantının size uyduğuna karar veremediyseniz alan adı nasıl seçilir rehberimiz isim seçiminin SEO tarafını da ele alıyor.

Başvuru öncesi kaçınılması gereken beş hata

• Eski belge listelerine göre hazırlık yapmak. com.tr için vergi levhası toplamaya çalışıyorsanız 2022 öncesi bir yazı okuyorsunuz demektir.
• Alan adını çalışanın kişisel hesabına almak. Tahsis kimin adınaysa hak onundur. Kurumsal projelerde sahiplik şirket adına olmalı.
• İletişim e-postasını alan adının kendisiyle kurmak. Alan adı süresi dolduğunda o e-posta da çalışmaz ve yenileme bildirimini alamazsınız. Bağımsız bir adres kullanın.
• Sadece bir yıllık almak. Beş yıla kadar tahsis mümkünken tek yıl almak, her yıl aynı kayıp riskini tekrar üstlenmek demektir.
• Transferi son güne bırakmak. Kayıt kuruluşu değiştirecekseniz süre bitimine yakın değil, rahat bir tarihte yapın. Süreci domain transferi nasıl yapılır yazımızda anlattık.

Alan adınızı Nubitro'dan alın

Nubitro üzerinden .com.tr dahil alan adlarınızı tescil edebilir, WHOIS gizliliği, DNS yönetimi, isim sunucusu tanımlama ve otomatik yenileme işlemlerini tek panelden yürütebilirsiniz. Güncel uzantı fiyatlarını ve müsaitlik sorgusunu alan adı tescil sayfasından görebilirsiniz.

Alan adını aldıktan sonra siteyi yayına almak için bir hosting paketine ihtiyacınız olacak; seçim kriterlerini web hosting seçerken dikkat edilecek 5 faktör yazımızda, panel tarafındaki ilk işlemleri ise cPanel kullanım rehberimizde bulabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

com.tr almak için gerekli belgeler neler?

14 Eylül 2022'den itibaren com.tr için belge istenmiyor. Vergi levhası, ticaret sicil gazetesi veya marka tescil belgesi gerekmez; alan adı ilk gelen ilk alır kuralıyla tahsis edilir. Belge şartı yalnızca av.tr, dr.tr, edu.tr, k12.tr, gov.tr, bel.tr, pol.tr, tsk.tr ve kep.tr uzantılarında sürüyor.

Şahıs olarak com.tr alabilir miyim?

Evet. Belge zorunluluğu kalktığı için şirket sahibi olmanız gerekmez; gerçek kişi olarak da tahsis alabilirsiniz.

com.tr kaç yıllığına alınır?

En az bir, en fazla beş yıl. Yenilemede de toplam tahsis süresi beş yılı aşamaz.

Almak istediğim com.tr başkasında, ne yapabilirim?

Önce sahibiyle iletişime geçip devralmayı deneyebilirsiniz. Marka hakkınıza tecavüz ya da kötü niyetli tescil söz konusuysa UÇHS üzerinden uyuşmazlık başvurusu yapabilirsiniz; bu yol mahkemeye göre daha hızlı ve düşük maliyetlidir.

Alan adım süresi dolarsa hemen kaybeder miyim?

Kayıt kuruluşunuz sürenin bitimine en az üç ay kala e-posta ile bildirim yapmak zorundadır ve bu süre yenileme pencerenizdir. Yenilenmezse alan adı yeniden tahsise açılır.

Hem .com hem .com.tr almalı mıyım?

Hedef kitleniz Türkiye'deyse ve markanızı korumak istiyorsanız evet. Birini asıl site yapıp diğerini ona yönlendirmek yaygın ve ucuz bir marka koruma yöntemidir.

Özet

• 14 Eylül 2022'den beri com.tr, net.tr ve org.tr belgesiz ve "ilk gelen ilk alır" kuralıyla tahsis ediliyor.
• Belge şartı yalnızca av.tr, dr.tr, edu.tr, k12.tr, gov.tr, bel.tr, pol.tr, tsk.tr ve kep.tr için sürüyor.
• Daha önce belgeyle alınmış alan adları statüsünü korudu; değişen yalnızca boştaki adların tahsis şeklidir.
• Tahsis süresi en az 1, en fazla 5 yıl; yenilemede de 5 yıl sınırı geçerli.
• Kayıt kuruluşu, süre bitimine en az üç ay kala e-posta ile bildirim yapmak zorunda.
• Marka uyuşmazlıkları için UÇHS mahkemeye göre daha hızlı ve düşük maliyetli bir alternatif sunuyor.
• İletişim e-postanızı alan adının kendisine kurmayın; süre dolduğunda bildirimi alamazsınız.